VLTI ‘nin Çığır Açan Süper Kütleli Karadelik Gözlemi

1.132 Views

Kütleli karadelik gözlemi bilim insanlarını heyecanlandırdı. Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskop İnterferometresi (VLTI), Samanyolu Galaksisi merkezindeki süper kütleli kara deliğin etrafındaki yakın bölgenin bugüne kadarki en derin ve en keskin görüntülerini elde etti. Yeni görüntüler, öncekilere göre bize 20 kat daha fazla yakınlaştırma olanağı sunmanın yanında, yoğun kütle çekiminin uzay-zamanda nasıl değişlik ve etkilere sebep olduğunu ve dolayısıyla çevresindeki yıldızlar ile ne tür bir etkileşimde olduğunu anlamamıza, Genel Göreliliğin nasıl işlediğini gözlemlememize olanak tanıyor.

Ayrıca VLTI’nin bu gözlemi, astronomların karadeliğe yakın daha önce hiç görülmemiş bir yıldız bulmalarına da yardımcı oldu. Samanyolu Galaksisi merkezindeki karadeliğin çevresinde, yani sarmal kollarda ve bölgelerde, bulunan yıldızların yörüngelerini takip ederek, VLTI ekibi bu merkezdeki karadeliğin devasa kütlesinin en hassas ölçümlerini yapmıştır.

Genel olarak karadeliklerin tipik özelliklerini belirleyen açısal hızı ve momentumu, potansiyeli ve yükü (charge) ve yerçekimi alanı dışında ne kadar büyük olduğu, nasıl bir hareket gösterdiği (topolojik genişleme, gelecek ufuklara doğru izotropik genişleme vb), kütlesinin zamanla ve entropi (düzensizlik) ile nasıl değiştiği, Einstein’ın genel görelilik kuramından beklediğimiz gibi davranıyor mu, gibi sorulara cevap vermenin en iyi yolu, yıldızları süper kütleli karadeliğe yakın yörüngelerde takip etmektir.

VLTI bunları çok yüksek bir hassasiyet ve gözlemleme tekniği ile yapmıştır. Bu açıklamaları ardından Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü (MPE) direktörü Reinhard Genzel, 2020’de Nobel Fizik ödülüne layık görüldü.  Ekip Mart ve Temmuz 2021 tarihleri arasında yaptıkları son gözlemleriyle kara deliğe yaklaşırken yıldızların kesin ölçümlerini yapmaya odaklandı.

Yıldızların gözlemleri, Güneş’in 4.30 milyon katı kütleli bir karadeliğin etrafında hareken eden nesneler için de Genel Görelilik tarafından tam olarak tahmin edildiği gibi yollarını takip ettiğini doğrulamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: